Việc đưa lò đốt rác mini bằng khí tự nhiên tại xã Tam Hợp đã đáp ứng được nhu cầu thu gom vận chuyển, xử lý rác thải, ngăn chặn tình trạng ô nhiễm môi trường.Ô nhiễm môi trường ở nhiều vùng nông thôn lại đang ở mức báo động. Hoạt động thu gom rác thải khu vực nông thôn còn rất hạn chế, chỉ đạt khoảng 70%, dẫn tới tình trạng rác thải bị tồn đọng nhiều tại các điểm đổ rác, không vận chuyển xử lý kịp thời sẽ gây mất mỹ quan. Để xử lý tình trạng ô nhiễm này, nhiều địa phương đã chọn giải pháp đầu tư lò đốt rác cỡ nhỏ.

 

Xã Tam Hợp, huyện Bình Xuyên là địa phương thứ 3 trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc được hỗ trợ kinh phí đầu tư xây dựng lò đốt rác thải sinh hoạt. Đường liên thôn khá khang trang sạch sẽ, không còn bãi tập kết rác. Người dân xã Tam Hợp cho biết tất cả rác thải sinh hoạt của 9 thôn đều được thu gom tập trung vào khu vực lò đốt rác mini. Do vậy, việc đưa lò đốt rác thải sinh hoạt bằng khí tự nhiên tại xã Tam Hợp đã đáp ứng được nhu cầu thu gom vận chuyển, xử lý rác thải, ngăn chặn tình trạng ô nhiễm môi trường.

Lò đốt rác mini tại xã Tam Hợp, huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc

Bà Trần Thị Triệu, một người dân xã Tam Hợp cho biết: “Từ khi có làm môi trường thấy trong xã tốt hẳn, sạch sẽ hơn, có rác còn cũng ít. Bà con đồng tình với cách làm này để môi trường của xã sạch sẽ”.

Từ tháng 5 vừa qua, Sở Khoa học và Công nghệ lắp đặt lò đốt rác bằng không khí tự nhiên, với công suất đốt lớn nhất 10 tấn rác/ngày đêm, có khả năng đốt liên tục hoặc có thể ủ giữ nhiệt trong khoảng thời gian 48 giờ để chờ rác. Lò đốt rác có kích thước nhỏ gọn, (với diện tích 2,56 x 1,4 x 2 m; ống khói cao 5,4 m), trọng lượng 8 tấn, có thể lắp đặt, di chuyển thuận tiện dễ dàng bằng cần cẩu.

Vì vậy, diện tích bãi chôn lấp nhỏ, giảm công lao động. Giảm thiểu nguy cơ phá hủy tầng nước ngầm quá mức, phục vụ tưới tiêu đất canh tác, giảm thiểu tối đa ô nhiễm môi trường do rác thải sinh ra. Xã Tam Hợp hiện được hỗ trợ 220 triệu đồng/năm, cùng với sự đóng góp của các gia đình từ 3 - 4.000 đồng /tháng để thu gom rác. Số tiền này được giao cho Hợp tác xã dịch vụ môi trường Tam Hợp quản lý thu gom, phân loại và vận hành lò đốt rác mini ngay tại xã.

Ông Nguyễn Xuân Huân, Giám đốc Hợp tác xã dịch vụ môi trường Tam Hợp cho biết: “Ngân sách nhà nước cấp cho xã 220 triệu năm, chia ra 18 triệu đồng/tháng. 220 triệu đồng để trả nhân công đốt và tuyên tuyền. Mỗi tháng trả công người đốt rác, HTX phải bù lỗ 5 triệu. Tôi làm thử 6 tháng và đang yêu cầu tỉnh về kiểm tra thực tế, đề nghị tỉnh xem xét lại nguồn kinh phí để bù đắp đủ hoạt động”.

Từ năm 2012, Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc đã có Nghị quyết 27 về công tác hỗ trợ bảo vệ môi trường nông thôn. Theo đó, mỗi xã ở Vĩnh Phúc được hỗ trợ khoảng 200 triệu đồng để xử lý rác thải sinh hoạt, công nghiệp. Năm 2012, thực hiện Đề tài mô hình thu gom và xử lý rác thải nông thôn, Sở Khoa học và Công nghệ Vĩnh Phúc đầu tư lắp đặt lò đốt rác thải mini (cỡ nhỏ) NF105 trị giá trên 2 tỷ đồng tại xã Tam Hồng, huyện Yên Lạc.

Đây là lò đốt rác sản xuất tại Thái Lan theo công nghệ của Nhật Bản, lò đốt rác dùng công nghệ Nhật Bản khi đốt hầu như không có khói, xử lý về môi trường đạt đến 90 - 95%. Phần tro sau khi xử lý rác được hợp tác xã đào hố chôn lấp, sau đó trồng rừng lên trên, cây phát triển rất tốt. Từ một lò đốt rác thải ban đầu, dự kiến đến hết năm 2016, Sở Khoa học và Công nghệ Vĩnh Phúc sẽ lắp đặt và hướng dẫn vận hành 12 lò đốt rác mini cho 12 xã và thị trấn.

Ông Phan Quang Vinh, Trưởng phòng quản lý công nghệ, Sở Khoa học công nghệ Vĩnh Phúc cho biết: “Thực tế vừa qua, trên phương tiện thông tin đại chúng có thông tin khác nhau về lò đốt rác này, chúng tôi đi nghiên cứu nhiều nơi. Trước mắt khi chưa thực hiện được dự án lò đốt rác tập trung thì lò đốt rác mini vẫn đang là giải pháp hợp lý, phù hợp với điều kiện kinh tế ở các vùng nông thôn”.

Xử lý rác tại các xã ở Vĩnh Phúc là nhu cầu cấp bách để bảo vệ môi trường. 10 năm qua, tỉnh Vĩnh Phúc cũng đã có quy hoạch xây dựng những lò đốt rác tập trung công suất lớn nhưng đến nay vẫn chưa thu hút được nhà đầu tư nào. Lý giải về vấn đề này, ông Ngô Khánh Lân, Giám đốc Sở Khoa học công nghệ tỉnh Vĩnh Phúc cho biết: chính quyền địa phương chưa xây dựng được mức phí trả xử lý một tấn rác, nên khó thu hút các nhà đầu tư xây dựng nhà máy xử lý rác thải ở Vĩnh Phúc: “Theo tôi, cơ chế lớn nhất là cơ chế xử lý một tấn rác là bao nhiêu tiền. Nếu thỏa thuận được cơ chế thì các nhà đầu tư mới có thể sẵn sàng đầu tư vào Việt Nam để xử lý rác”.

Theo các chuyên gia, lò đốt rác mini là giải pháp này tuy đạt được lợi ích trước mắt nhưng ít nhiều vẫn tác động đến môi trường. Thế nhưng, trước mắt trong thời gian chờ đầu tư những nhà máy xử lý rác thải tập trung, quy mô lớn thì mô hình lò đốt rác mini ở các xã tại nhiều địa phương như ở tỉnh Vĩnh Phúc đang phát huy hiệu quả, giảm ô nhiễm môi trường.